Pas shumë orvatjesh, një pune të gjatë e të mundimshme, Kuvendi i Kosovës miratoi Ligjin për lirinë e fesë në Kosovë.

Institucionet e Kosovës punësuan një numër të ekspertëve vendor e ndërkombëtarë dhe angazhuan në Grupet Punuese përfaqësues të komuniteteve të ndryshme fetare (veprim ky i paraparë edhe me Kushtetutën e Republikës së Kosovës) për hartimin e këtij ligji. Kisha Protestante Ungjillore e Kosovës (KPUK) u përfaqësua në grupe të tilla të punës nga Pastor Artur Krasniqi.

Përparimi i procesit do të garantohet nga vullneti i të gjitha palëve të përfshira në hartimin e tij me qëllim të krijimit të një ligji që në thelb do të jetë një garanci për lirinë e fesë në Kosovë dhe jo pengues i aktiviteteve të komuniteteve fetare në Kosovë. Fillimisht ka pasur disa tendenca për të marrë si bazë për diskutim ligjin boshnjak të fesë, i cili në përgjithësi është gjykuar si përjashtues. Ka pasur edhe presione nga një bashkësi fetare që Kosova të anojë drejt një lloji teokratik të qeverisjes.

Shumë drafte, shumë versione qarkullonin ndërkohë që grupet e punës çdo javë diskutonin propozime të reja.

Më në fund, më 13.07.2006, Kuvendi i Kosovës miratoi Ligjin e cili është i njohur si “Ligji për lirinë e fesë”, Nr 2006/02-L31. Sipas legjislacionit kosovar në fuqi, pas miratimit të ndonjë ligji nga ana e Kuvendit të Kosovës, një Ligji i tillë do të hyjë në fuqi vetëm pasi të jetë shpallur në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës.

Amendament

Ligji në fjalë përmban gjithsej 14 nene, por është neni 5.4 ai i cili do të qartësojë shumëçka sa i përket gjendjes së vërtet të larmisë fetare në Kosovë. Kjo klauzolë, e cila ishte shpallur nga UNMIK-ut, decidivisht thotë: “Për të gjitha besimeve dhe bashkësive të tyre në Kosovë duke përfshirë Bashkësinë Islame të Kosovës, Kishën Ortodokse Serbe, Kishën Katolike, Bashkësinë e Besimit Hebrej, dhe Kishën Evangjeliste, do t’u ofrohet çdo lloj mbrojtjeje dhe mundësi në mënyrë që të kenë të drejtat dhe liritë e parashikuar me këtë ligj “.

Është më të vërtetë një arritje e madhe për Kosovën që të miratojë një ligj të tillë gjithëpërfshirës dhe të avancuar. Lajmi për këtë Ligj u përhap shpejt dhe u mirëprit nga të gjithë njerëzit e vullnetit të mirë dhe të partive pro-tolerancës fetare në Kosovë. Liria e fesë është çelësi për lirinë e mendimit, shprehjes dhe lirinë e fjalës.

Mos përkufizimi i pozitës juridike të bashkësive fetare në Kosovë

Gjatë kohës sa ishte duke u hartuar ky ligj, ka pasur një rrezik që një ligj i cili ka për qëllim të përcaktojë lirinë e fesë mund të kthehet në një instrument për kufizime fetare në vend. Një çështje e tillë e ndjeshme lehtë mund të kthehet në pikë përçarëse ndërmjet komuniteteve të ndryshme fetare me pasoja të mëdha negative në diskursin publik. Duke e parë këtë rrezik të mundshëm, ka të ngjarë që ekspertët kishin vendosur që Ligji mbi lirinë e fesë do të rregullonte vetëm lirinë fetare në vend, duke lënë anash për një kohë çështjen e pozitës juridike të bashkësive fetare.

Me mos rregullimin e pozitës juridike të bashkësive fetare në Kosovë, humbjet janë të mëdha në shumë dimensione. Bashkësitë fetare nuk i di mirë të drejtat e tyre. Megjithatë, ky vakuum ligjor i vë institucionet qeveritare në e situatë më më të pafavorshme, të cilat në mungesë të një infrastrukture të plotë ligjore hamenden sa herë përballen me shumë kërkesa që vijnë nga komunitetet e ndryshme fetare. Një situatë e tillë e vështirë është përkeqësuar akoma më shumë nga “diskriminimit pozitiv” që i bëhet Kishës Ortodokse Serbe.

Pasojat e mungesës së përkufizimit ligjor

Komuniteti fetar – Kisha Protestante Ungjillore e Kosovës (KPUK) dhe kishat lokale në Kosovë janë ato që kryesisht vuajnë nga mungesa e një përkufizimi të qartë të pozitës juridike të bashkësive fetare në Kosovë:

– Kishat protestante kanë vështirësi në regjistrimin e pronës dhe të paluajtshmërive tjera në emër të kishës së tyre.

– Kishave protestante ungjillore u mohohet e drejta e ndërtimit të kishave protestante në vend.

– Kishave protestante u mohohet e drejta e varrezave protestante nëpër komunat e ndryshme të vendit.

Prandaj, është koha për Qeverinë e Republikës së Kosovës të fillojë të mendojë për të hartuar një ligj i cili do të rregullonte në mënyrë afirmative pozitën juridike të bashkësive fetare në Kosovë, të cilat janë të listuara në Ligjin për Lirinë Fetare.

Një ligj i pandashëm

Opinioni publik shpesh herë ngatërrohet kur bëhet fjalë për Ligjin për Lirinë e Fesë. Kjo për faktin se shpesh herë njerëzit mendojnë se janë dy ligje të veçanta në dorë: i pari, ai i miratuar nga Kuvendi i Kosovës, i cili nuk përmban amendamentin 5.4, dhe i dytë ai që është shpallur në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, i cila përfshin amendamentin e plotë.

Pavarësisht nga idetë e gabuara nuk ka asgjë kontestuese. Në faqen zyrtare të Kuvendit të Kosovës, në listën e ligjeve, mund të gjindet ky Ligj. Megjithatë, është e rëndësishme të theksojmë faktin se nën titullin e tij është deklaruar qartë se “Ky ligj është i aplikueshëm së bashku me Rregulloren e UNMIK-ut nr. 2006/48 i të datës 24.08.2006”. Nga ana tjetër, në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës ky ligji është shpallur së bashku me tekstin e plotë; pra, me ndryshimin.

Prandaj, nuk ka asnjë dilemë; Ligji është një dhe i pandarë!